Boe!
Niet een paar cynische opmerkingen achter in de zaal, maar een collectieve reactie van honderden podcastmakers, journalisten, redacteuren en producenten tijdens de Podcast Show in Londen. Op het podium stond een vertegenwoordiger van Inception AI, een bedrijf dat op grote schaal podcasts produceert met behulp van kunstmatige intelligentie. Geen presentatoren. Geen redacteuren. Geen interviews. Geen studio’s. Gewoon AI die teksten schrijft, stemmen genereert en vervolgens honderden podcasts per week produceert.
Een ouderwetse “Jerry Springer”-achtige show was het gevolg. Er werd gejuicht wanneer iemand kritiek uitte op AI. Er werd gejoeld zodra de spreker van Inception haar visie verdedigde. De discussie ging ineens niet meer over de fascinerende technologie waarvan ik zo zal uitleggen waarom het waardevol is, het ging over de ziel van content.
Is podcasting een kunstvorm waarbij authenticiteit, menselijke verhalen en journalistieke waarden centraal staan? Of is het uiteindelijk ook gewoon een businessmodel waarin bereik, efficiëntie en schaalbaarheid een belangrijke rol spelen?
De vertegenwoordiger van Inception Point AI vertelde hoe haar bedrijf de kwaliteit van AI-podcasts steeds verder verbetert. De stemmen worden realistischer. De scripts beter. De luisterervaring natuurlijker. Daarop stelde iemand van de BBC een prachtige vraag. “To what end?” Waartoe? Waarom? Met welk doel? Dat was misschien wel de belangrijkste vraag van de hele conferentie. Want technologie ontwikkelen omdat het kan, is iets anders dan technologie ontwikkelen omdat het daadwerkelijk iets toevoegt aan mensenlevens.
Het klinkt bijna filosofisch, maar in een tijd waarin contentproductie grotendeels geautomatiseerd kan worden, is het een terechte vraag. Hebben we behoefte aan duizenden extra podcasts? Wordt de wereld beter van nog meer content? Of creëren we vooral meer ruis?
Ik merkte dat veel mensen in de zaal vooral vanuit de kunstvorm dachten. Vanuit het idee dat podcasting draait om menselijke verhalen, journalistieke nieuwsgierigheid en echte gesprekken tussen echte mensen. En daar hebben ze een punt. De beste podcasts die ik ken, raken je juist omdat er iemand achter de microfoon zit die iets heeft meegemaakt, iets voelt of ergens naar op zoek is. Dat menselijke element is moeilijk te automatiseren.
Maar tegelijkertijd zag ik ook een vorm van nostalgie.
Want dezelfde journalistiek die zich vandaag verzet tegen AI, heeft ooit internet omarmd. Of beter gezegd: móést internet omarmen. Toen ik in 1995 Communicatie en Journalistiek studeerde in Utrecht was het notabene de directeur van de HBO-opleiding die internet afschreef als een hype. Journalistiek hoorde thuis in kranten. Niet online. Niet op schermen. Niet in digitale netwerken. Voor een goed artikel zat je dagen in de bibliotheek en niet te “surfen” achter een computer. Tja….
Technologie verandert ons werk. Dat heeft ze altijd gedaan. En AI zal daarop geen uitzondering zijn.
AI kan de toegankelijkheid vergroten en dat is fantastisch
Persoonlijk geloof ik niet dat AI de beste podcasts gaat vervangen. Ik geloof wel dat AI een enorme rol gaat spelen in contentcreatie. Voor research. Voor vertalingen. Voor transcripties. Voor samenvattingen. Voor distributie. Voor toegankelijkheid. Want daar wordt opvallend weinig over gesproken. Wat als een ingewikkeld wetenschappelijk rapport dankzij AI begrijpelijk wordt voor mensen die moeite hebben met lezen? Wat als beleidsstukken automatisch kunnen worden vertaald naar heldere audio? Wat als kennis die nu alleen beschikbaar is voor hoogopgeleiden toegankelijk wordt voor miljoenen anderen? In een oogopslag, in de talen en vormen die je maar wil. Dan heb je het over democratisering van informatie. Dat is een enorme kans.
Maar we moeten wel eerlijk blijven, transparantie is de voorwaarde
Want daar ligt voor mij uiteindelijk de grens. Niet bij het gebruik van AI, maar bij het verbergen ervan.
Mensen moeten weten wanneer ze luisteren naar een AI-stem. Mensen moeten weten wanneer een tekst door AI is geschreven. Mensen moeten weten wanneer een avatar niet echt bestaat. Transparantie is geen detail, juist een voorwaarde.
De ophef deze week rond de Kids Top 20 laat dat perfect zien. Een AI-presentatrice hoeft op zichzelf geen probleem te zijn. Maar zodra een vertrouwd merk (opgezet door AVROTROS) ineens een virtuele persoonlijkheid introduceert zonder daar volstrekt helder over te communiceren, ontstaat er ruis en datzelfde “boegeroep” als ik eerder beschreef.
Juist nu AI steeds overtuigender wordt, moeten we misschien wel méér mens zijn dan ooit tevoren. Kritischer. Nieuwsgieriger. Verantwoordelijker. En bovenal eerlijker.
Want uiteindelijk gaat deze discussie niet over technologie, maar over vertrouwen. En dat blijft mensenwerk. Dus neem je verantwoordelijkheid als platform of contentcreator, vermeld als content met AI gegenereerd is, zodat een kijker, lezer of luisteraar dit weet. Want anders word je wel gecorrigeerd met een hoop “boegeroep”! Help ook kinderen hierbij. En voor jongeren (die hier ook heel kritisch op zijn), help ouderen!
Hoe zie jij dit?
#AI #contentcreatie #podcast
